Hợp lý hóa công việc, hợp lý hóa thao tác – phần 2

IINỘI DUNG GIẢI PHÁP

Phần này giới thiệu nội dung về điều kiện làm việc, hợp lý hóa công việc và hợp lý hóa thao tác nhằm nâng cao năng suất.

II.1 Điều kiện làm việc

Điều kiện làm việc nên được chú ý ở các thành phần đề cập dưới đây.

 – Sạch sẽĐiều đầu tiên cần thiết cho một phân xưởng hoạt động tốt là nó phải sạch sẽ. Dơ bẩn sẽ làm cho mọi hoạt động trở nên khó khăn hơn. Thí dụ, chỉ rơi xuống sàn nhà có thể cuốn vào bánh xe của các loại xe đẩy làm nó không quay được. Như vậy, công nhân đẩy xe phải đẩy xe rất khó khăn. Thậm chí phải khiêng xe thay vì đẩy nhẹ nhàng.  

  – Gọn gàng: Muốn công nhân làm việc được tốt, phân xưởng hoạt động tốt thì mọi thứ phải gọn gàng ngăn nắp và được đặt đúng chỗ.

– Chiếu sáng: Anh sáng đầy đủ là một điều kiện rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động, đặc biệt là của ngành may. Thông thường, trong nhà máy, các đèn chiếu sáng cần đặt vuông góc với hàng máy, để tránh máy hắt bóng xuống vị trí làm việc.

 – Màu sắc: Mắt người ta rất mau mệt mỏi nếu như màu sắc chỉ, vật liệu và máy cùng có màu tối. Khi mắt mệt mỏi thì năng suất lao động và độ chính xác đường may cũng giảm xuống. Trên những máy may thế hệ mới thường có màu sáng, việc may các mặt hàng màu tối dùng chỉ màu tối trở nên dễ dàng hơn.  

 

– Nước uống: Phải có nước sạch, trong điều kiện có thể thì có nước mát cho công nhân.

– Thông gió và điều không: Trong xưởng may bao giờ cũng tập trung một lượng lớn nhân công và thiết bị, tạo ra một lượng nhiệt và khí cácboníc lớn trong không khí. Thông gió, điều không và tránh nắng tốt sẽ tạo điều kiện cho năng suất lao động tăng lên.

– Độ ồnỒn ào làm công nhân chóng mệt mỏi. Giảm ồn là một việc cần thiết trong việc nâng cao năng suất lao động và cải thiện sức khỏe của công nhân.

– Ngăn ngừa tai nạnTai nạn thường gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng và sức khỏe của công nhân. Cần phải tìm kiếm mọi nguyên nhân nhằm ngăn ngừa tai nạn lao động.

– Phòng cháy: Cháy gây thiệt hại rất lớn đến tài sản doanh nghiệp và tính mạng người lao động. Cần có các biện pháp ngăn ngừa hỏa hoạn. Quy định rõ ràng quy chế phòng cháy và có đủ thiết bị chống cháy để ở nơi quy định để sử dụng khi cần thiết

– Bữa ăn công nghiệp: Người công nhân có được cung cấp đủ năng lượng mới có thể làm việc tốt. Vì vậy, bữa ăn công ngiệp đóng vai trò đáng kể trong việc nâng cao năng suất.

II.2 Hợp lý hóa công việc

Ghi nhận và phân tích quá trình sản xuất gồm các công việc chính sau:

 

– Gia công: bước công việc chính trong quá trình gia công được thực hiện nhằm thay đổi vật liệu để biến chúng thành thành phẩm.

– Kiểm tra: Gồm hai loại: kiểm tra về số lượng và kiểm tra về chất lượng, không làm gì nhằm thay đổi tính chất của vật liệu.

– Vận chuyểnLà việc di chuyển vật liệu từ một nơi này sang một nơi khác. Công việc này cũng không làm thay đổi tính chất của vật liệu.

– Tồn trên dây chuyềnbán thành phẩm hoặc nguyên liệu được tồn trữ tạm thời chờ gia công.  Việc này cũng không nhằm thay đổi tính chất vật liệu.

– Lưu khoLà nguyên liệu hoặc thành phẩm được lưu trữ lâu dài chờ sử dụng.  Công việc này cũng không thay đổi tính chất vật liệu.

Ta thấy rằng, thực chất chỉ có các công việc thuộc loại gia công làm thay đổi tính chất của vật liệu, tức là nhằm mục đích biến nguyên liệu thành sản phẩm.  Trong điều kiện nhất định, các công việc khác cũng là cần thiết.  Tuy nhiên, để tăng năng suất lao động, cần ngày càng giảm và đi đến loại bỏ các chi phí không liên quan đến việc biến nguyên liệu thành sản phẩm  như  kiểm tra, vận chuyển, tồn trên dây chuyền và lưu kho.  Đối với các ngành may thì giá trị gia tăng hầu hết do công lao động, vì thế càng phải chú ý đến việc hợp lý hoá công việc sao cho thời gian may là nhỏ nhất.

Khi phân tích nhằm loại bỏ công việc, đầu tiên cần chú ý đến các công việc không thuộc loại gia công để giảm bớt các công việc này.  Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là không cần xem xét các công việc thuộc loại gia công.  Nhiều khi, việc xem xét, thay đổi và giảm bớt các công việc thuộc loại gia công đem lại hiệu quả rất lớn.

Sau khi thực hiện phân tích quá trình sản xuất thành các công việc riêng lẻ và xem xét tính hợp lý của từng công việc đó, ta đã có thể cải tiến quá trình sản xuất bằng cách loại bớt các công việc, ghép các công việc, bố trí lại và hợp lý hoá các công việc.

II.3   Hợp lý hóa thao tác

Sau khi phân tích quá trình sản xuất và xem xét tính hợp lý của mỗi công việc riêng lẻ, các công việc còn lại trong lưu đồ quá trình sản xuất đã thoả mãn các yêu cầu sau đây:

– Công việc đó là cần thiết.

– Công việc đó được thực hiện đúng chỗ.

– Công việc đó được thực hiện theo đúng thứ tự.

– Công việc đó được thực hiện bởi đúng người.

– Công việc đó được thực hiện đúng cách.

Bây giờ ta chúng ta sẽ xem xét bằng cách nào ta có thể thực hiện các công việc nó trên một cách hiệu quả hơn, tức là với tốc độ nhanh hơn. Việc nghiên cứu để nâng cao hiệu quả thực hiện công việc có tên gọi làHợp lý hóa thao tác.

Những điểm mấu chốt trình bày dưới đây được sử dụng trong phân tích thao tác để nghiên cứu tất cả những yếu tố sản xuất và không sản xuất của qui trình hoạt động, để tăng khả năng sản xuất trên đơn vị thời gian và giảm chi phí sản phẩm trong khi vẫn duy trì hay cải tiến chất lượng.

– Sử dụng phân tích thao tác để cải thiện phương pháp

– Tập trung vào mục đích của thao tác bằng cách hỏi tại sao

– Tập trung vào thiết kế, vật tư, dung sai, quá trình và công cụ bằng cách hỏi như thế nào

– Tập trung vào người vận hành và thiết kế công việc bằng cách hỏi ai

– Tập trung vào sự điều độ sản xuất, hợp lý hóa công việc bằng cách hỏi khi nào

 

– Luôn luôn cố gắng đơn giản hóa bằng cách loại ra, kết hợp và sắp xếp lại các thao tác

 Từ những điểm mấu chốt đó ta phân ra các thao tác tạo ra giá trị gia tăng và các thao tác không tạo ra giá trị gia tăng, tìm nguyên nhân cũng như biện pháp cải thiện.

a.    Thao tác không tạo ra giá trị

Là những hoạt động không tạo ra giá trị gia tăng, có thể do nhiều nguyên nhân:

– Từ thói quen: do thói quen may trong máy gia đình, thói quen không sắp xếp hàng may xong không gọn gàng, đúng chiều làm chậm năng suất của người may kế tiếp mình,…

– Do môi trường làm việcmôi trường nóng nực, bừa bộn, bụi bặm,… gây khó chịu làm người công nhân không để tâm trong công việc.

– Bị hướng dẫn sai: người công nhân đã bị hướng dẫn không đúng ngay từ khi mới họ nghề, triển khai đơn hàng không đúng cách cũng ảnh hưởng đến người công nhân,…

– Những đặc điểm cá nhân của người công nhân: độ cao thấp của từng người, mắt và phản xạ không tốt,..

– Khả năng và trình độ tiếp thucó những công nhân chậm trong tiếp thu và thực hiện những thay đổi nhưng không được hướng dẫn tận tình.

Để cải thiện những thao tác không tạo ra giá trị này có thể do chuyền trưởng tác động lại hay do có những biện pháp khuến khích mới, đôi khi phải tái thiết kế lại công việc.

b.    Thao tác tạo ra giá trị

Ta sẽ xem xét những hoạt động này nhằm mục đích hợp lý hóa chúng.  Hợp lý hóa sao cho:

– Thời gian thực hiện nhỏ.

– Nỗ lực làm việc của công nhân nhỏ

– Giảm thiểu những ảnh hưởng lâu dài đến người công nhân

III  MỤC ĐÍCH

Mục đích chính của hợp lý hóa công việc là:

– Giảm thiểu thời gian cần thiết để hoàn thành sản phẩm.

– Liên tục cải thiện chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm và dịch vụ.

– Giảm thiểu chi phí và duy trì tài nguyên bằng cách xác định nguyên vật liệu trực tiếp, gián tiếp phù hợp đối với sản phẩm, dịch vụ.

– Quan tâm đến tính sẵn sàng của nguyên vật liệu, máy móc và nhân công.

– Sản xuất gia tăng liên quan đến bảo vệ môi trường.

– Theo đuổi chương trình quản lý nhân sự

– Theo đuổi chương trình quản lý nhân sự mà nó dẫn đến kết quả cho lợi ích công việc và sự thỏa mãn đối với công nhân.

Hợp lý hóa thao tác là việc nghiên cứu sự di chuyển của thân thể người hay một phần thân thể người với các mục đích :

– Giảm chi phí cần phải trả cho công nhân

– Giảm sức lực của công nhân cần phí tổn để thực hiện công việc

– Quan tâm đến an toàn, sức khỏe và tình trạng thể chất của công nhân

– Nghiên cứu cách thực hiện  một công việc mà trước đó chưa được thực hiện.

Hoạt động tăng năng suất nhờ hợp lý hóa công việc và hợp lý hóa thao tác sẽ làm:

– Giảm chi phí quản lý doanh nghiệp

 – Tăng thu nhập cho công nhân

(Còn tiếp)

Nguyễn Minh Hà

*

*

Top