ĐỘ TIN CẬY

Độ tin cậy là xác suất của một thiết bị hoạt động theo chức năng đạt yêu cầu trong khoảng thời gian xác định và dưới một điều kiện hoạt động cụ thể.

Độ tin cậy có thể được coi như là thước đo hiệu quả hoạt động  của một hoặc một hệ thống thiết bị. 

1.  Tầm quan trọng của độ tin cậy

          Năm 1985, tai nạn công nghiệp tồi tệ nhất trong lịch sử xảy ra ở nhà máy Union Carbide ở Bhopal, Ấn Độ gây ra hàng ngàn người thiệt mạng và di chứng cho hàng trăm ngàn người.

          Phi thuyền con thoi Challenger nổ giữa không trung vào tháng giêng năm 1986.

          Tháng tư năm 1986, tai nạn lò phản ứng hạt nhân khủng khiếp nhất trong lịch sử đã xảy ra tại Chernobyl, Liên Xô. Hậu quả là sự rò rỉ phóng xạ vào bầu khí quyển của Liên Xô và nhiều nước ở Châu Âu. Cuối năm 2001, Chính phủ Ucraina đã quyết định đóng cửa vĩnh viễn ba lò phản ứng hạt nhân còn lại.

          Năm 2000 tai nạn tàu ngầm nguyên tử Kursk do một quả ngư lôi bị nổ bên trong tàu ngay khi bắn.

          Năm 2000 tai nạn máy bay Concorde do bánh của máy bay bị vỡ sau khi cán một mảnh kim loại trên đường băng, làm nổ tung bình xăng và toàn bộ máy bay.

          Đối với những hệ thống lớn như máy bay, phi thuyền, dây chuyền sản xuất công nghiệp, độ tin cậy đóng vai trò tối quan trọng. Những hệ thống này được hình thành từ nhiều hệ thống phụ và thành phần chính. Tất cả những thành phần phải được thiết kế đảm bảo độ tin cậy riêng nhằm đảm bảo độ tin cậy của toàn hệ thống. Thế giới đã có những kinh nghiệm tương tự như: Một  điện trở nhỏ trị giá 10 cent có thể làm hỏng chuyến bay của một tên lửa trị giá 300.000 USD.

          Trong thực tế nhiều tổn thất về độ tin cậy không nhất thiết vì sự  hư hỏng của những bộ phận phức tạp có khi chỉ do làm sai chức năng của những bộ phận đơn giản như lắp ráp sai linh kiện điện, thủy lực trong máy móc.

2.             Độ tin cậy là một đặc tinh chất lượng

          Tuổi thọ của mỗi sản phẩm không thể được xác định ngoại trừ bằng cách chạy hoặc vận hành trong thời gian mong muốn hoặc đến khi hư hỏng. Rõ ràng, không thể thí nghiệm mài mòn tất cả sản phẩm để chứng minh chúng đã đạt tiêu chuẩn và bảo đảm chất lượng. Thường người ta dựa vào dữ liệu đạt được bằng cách kiểm tra những mẫu sản phẩm. Độ tin cậy của sản phẩm phải thể hiện  khả năng sản phẩm hoạt động hoàn hảo trong một thời gian xác định cụ thể.

          Độ tin cậy thường được thể hiện bằng:

          – MTTF (Mean Time To Failure): thời gian hoạt động trung bình đến khi hư hỏng, nếu sản phẩm chỉ được sử dụng một lần rồi bỏ.

          – MTBF (Mean Time Between Failures): thời gian hoạt động trung bình giữa  những lần hư hỏng, nếu sản phẩm có thể được sử dụng nhiều lần sau khi phục hồi.

          Như vậy chỉ số độ tin cậy là thời gian trung bình của một thiết bị hoạt động giữa các lần ngừng máy do bảo trì.

3.             Độ tin cậy của hệ thống

                            Rs = R1 . R2 . R3 . R4 …. Rn 

 

trong đó:  Rs – độ tin cậy của hệ thống

               Ri – độ tin cậy của  thành phần thứ  i.

Phạm Ngọc Tuấn – Hoàng Trần Trung Tín

*

*

Top