CÁC XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA GIÁM SÁT TÌNH TRẠNG TRONG THẾ KỶ 21

1.      Bảy xu hướng của giám sát tình trạng trong thế kỷ 21

– Sự phát triển các cảm biến thông minh và các hệ thống giám sát trực tuyến khác với chi phí thấp cho phép giám sát liên tục một cách có hiệu quả các bộ phận quan trọng của thiết bị.

– Ngày càng có nhiều các cảm biến rung động được lắp vào các động cơ, bơm, tua bin, và các thiết bị lớn khác.

– Ngày càng có nhiều phần mềm giám sát tình trạng phức tạp với khả năng chẩn đoán như là chuyên gia.

– Ngày càng có nhiều người điều hành sản xuất thừa nhận giám sát tình trạng trong công tác bảo trì gắn liền với quá trình sản xuất.

– Ngày càng tăng sự tích hợp và thừa nhận những tiêu chuẩn chung về giao tiếp giữa phần mềm giám sát tình trạng với hệ thống quản lý bảo trì bằng máy tính (CMMS) và phần mềm điều khiển quá trình.

– Giảm bớt chi phí áp dụng kỹ thuật giám sát tình trạng sẽ làm cho các công nghệ này ngày càng được phổ biến rộng rãi.

2.      Ảnh hưởng của bảy xu hướng trên đến các nhà cung cấp và sản xuất thiết bị giám sát tình trạng

Xu hướng tích hợp giữa phần cứng và phần mềm giám sát tình trạng với các hệ thống sản xuất khác trong công nghiệp sẽ dẫn đến xây dựng các tiêu chuẩn được áp dụng rộng rãi trong công nghiệp.

Do thị trường của phần cứng và phần mềm điều khiển quá trình rộng hơn nhiều so với phần cứng và phần mềm giám sát tình trạng nên dự kiến sẽ có hai xu hướng sau:

– Các nhà sản xuất thiết bị điều khiển quá trình phát triển năng lực về phần cứng/ phần mềm giám sát tình trạng của mình.

– Các nhà sản xuất thiết bị điều khiển quá trình sẽ mua những nhà sản xuất thiết bị giám sát tình trạng.

Xu hướng thứ hai là thực tế hơn. Đáng chú ý là Rockwell Automation đã mua Entek – IRD, nhà sản xuất thiết bị điều khiển công nghiệp Allen – Bardley đã liên minh chiến lược với PSDI, là công ty phát triển hệ thống quản lý bảo trì bằng máy tính (CMMS) Maximo. Sẽ có nhiều cuộc mua đi bán lại và liên minh như vậy.

Trong khi hoạt động nghiên cứu và phát triển ở hầu hết các nhà cung cấp giám sát tình trạng chính tập trung vào phần cứng (đặc biệt trong lĩnh vực cảm biến thông minh) thì chìa khóa để ứng dụng thành công những cảm biến này lại nằm trong lĩnh vực phần mềm. Hiện nay, không một nhà cung cấp chính nào có thể phát triển phần mềm chuyên gia ổn định và đáng tin cậy trên cơ sở các tiêu chuẩn mở sẽ có tiềm năng chiếm lĩnh một thị phần đáng kể.

3.      Ảnh hưởng của bảy xu hướng trên đến nhà thầu giám sát tình trạng

Các nhân tố sau đây dẫn đến việc giảm đáng kể trong nhu cầu về những hợp đồng dịch vụ giám sát tình trạng truyền thống:

– Ngày càng nhiều sự tích hợp giữa phần cứng/phần mềm giám sát tình trạng với phần cứng/phần mềm điều khiển quá trình và phần mềm hệ thống quản lý bảo trì bằng máy tính (CMMS).

– Ngày càng có nhiều các phần mềm chuyên gia tinh vi cho phép những cán bộ kỹ thuật có ít kinh nghiệm trong giám sát tình trạng thực hiện tốt việc đánh giá tình trạng.

– Việc giảm chi phí kỹ thuật giám sát tình trạng cho phép các tổ chức nhỏ hơn thực hiện một cách có hiệu quả những hoạt động giám sát tình trạng.

Cân bằng với các nhân tố trên là những nhân tố sau:

– Số lượng các thiết bị cần được giám sát tình trạng ngày càng tăng nên nhu cầu giám sát tình trạng về dịch vụ ngày càng tăng.

– Những nhu cầu áp dụng các công nghệ giám sát tình trạng với mức độ tinh vi và phức tạp cao để mang lại lợi nhuận tối đa cho doanh nghiệp cũng đang ngày càng tăng.

Vì vậy các nhà thầu giám sát tình trạng cần lưu ý rằng:

– Việc thu thập dữ liệu thủ công sẽ ít dần nhờ sự hỗ trợ của các thiết bị và kỹ thuật hiện đại.

– Tuy việc phân tích dữ liệu sẽ ít đi nhưng lại trở nên phức tạp hơn, thường dùng các dữ liệu được thu thập tại hiện trường và sau đó chuyển dưới dạng điện tử đến các nhà thầu để phân tích.

– Nhà thầu giám sát tình trạng có thể đảm nhiệm thêm vai trò là nhà cố vấn và tìm hiểu rõ về khách hàng của mình cũng như quá trình sản xuất của họ, suy nghĩ và đưa ra các giải pháp phù hợp để có thể mang lại kết quả tốt nhất cho khách hàng hơn là chỉ đưa ra các giải pháp về kỹ thuật như trước đây.

4.      Ảnh hưởng của bảy xu hướng trên đến người sử dụng dịch vụ giám sát tình trạng

Càng ngày người ta càng thấy rằng giám sát tình trạng không phải là cái gì quá khó khăn đến mức phải cần các chuyên gia để thực hiện việc thu thập và phân tích dữ liệu nhưng vẫn phải cần các chuyên gia để thực hiện việc phân tích quá phức tạp hay bất thường.

Các công nhân vận hành máy sẽ ngày càng sử dụng nhiều hơn các kỹ thuật giám sát tình trạng để xác định các sự cố tiềm ẩn trong thiết bị bằng cách dùng thiết bị cầm tay hoặc các bộ giám sát gắn thường xuyên với máy và tích hợp với các hệ thống điều khiển quá trình.

Các doanh nghiệp cơ khí sẽ sử dụng ngày càng nhiều kỹ thuật giám sát tình trạng để kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường (ví dụ như để kiểm tra độ đồng tâm, cân bằng…).

Người ta sẽ giảm sự quan tâm đến việc sử dụng kỹ thuật giám sát tình trạng để dự đoán hư hỏng của thiết bị nhưng lại quan tâm nhiều hơn đến việc sử dụng những kỹ thuật này để cải thiện tuổi thọ của thiết bị và chi tiết máy, cải thiện hiệu năng của thiết bị.

Việc thực hiện các công việc giám sát tình trạng thường xuyên tại nhà máy của mình thay vì hợp đồng phụ bên ngoài sẽ ngày càng tiết kiệm hơn và có tầm quan trọng chiến lược.

Các tổ chức sản xuất sẽ tiết kiệm thêm chi phí bằng cách thực hiện thường xuyên công tác giám sát tình trạng tại nơi sản xuất.

Như vậy, những điều nêu ở trên đã minh họa phần nào cho vai trò của giám sát tình trạng trong môi trường sản xuất tự động. Hy vọng rằng những nội dung trên phác họa được mô hình phát triển trong tương lai của kỹ thuật bảo trì trong hệ thống sản xuất.

Giám sát trên cơ sở tình trạng và điều khiển thích nghi là một yếu tố cần thiết cho việc phát triển các thành phần của hệ thống sản xuất thông minh.

Phạm Ngọc Tuấn – Nguyễn Văn Hiền

*

*

Top