Các nguyên tắc DFR – Nguyên tắc xác định các đặc tính sản phẩm

Khi phát triển một sản phẩm hoặc hệ thống mới, việc đề ra những yêu cầu đối với sản phẩm là bước đầu tiên. Yêu cầu là độ tin cậy, hoặc là đặc tính sử dụng của sản phẩm. Đặc tính của sản phẩm là sự mô tả chính xác sản phẩm làm được những gì. Đặc tính bao gồm thông số và giá trị. Ví dụ “điện áp làm việc” là thông số, “220 V“ là giá trị. Đặc tính của một sản phẩm là tập hợp của những đặc tính riêng lẻ. Chúng cần phải được xuất phát từ khách hàng hay từ những nhu cầu của người sử dụng, những ràng buộc kinh tế (chi phí chu kỳ sống) và những yếu tố khác.

Untitled

Hình 1: Máy tiện có các đặc tính khác nhau

Xác định các đặc tính là chuyển những nhu cầu khách hàng thành các đặc tính kỹ thuật có thể đo lường được và có giá trị, giới  hạn cụ thể. Trong trường hợp lý tưởng mỗi một thông số kỹ thuật tương ứng một nhu cầu khách hàng. Cũng phải thấy rằng một số nhu cầu không dễ dàng gì để chuyển sang thông số kỹ thuật. Hình 1 nêu hai máy tiện có cùng các đặc tính cơ bản như chiều cao tâm, độ dài chống tâm,… nhưng khác nhau là máy tiện CNC có thể điều khiển theo chương trình, thay dao tự động nên giá thành và khả năng đáp ứng nhu cầu là khác hẳn nhau. 

Xác định đúng các đặc tính khi thiết kế sẽ làm giảm giá thành của sản phẩm, giảm khả năng hỏng xảy ra trong quá trình sử dụng. Thực tế cho thấy không thể phòng ngừa tất cả các hư hỏng xảy ra, nhưng thiết kế phù hợp có thể giúp cho các hư hỏng xảy ra trong sử dụng có số lượng hợp lý, độ tin cậy trong sử dụng sẽ đạt được yêu cầu của khách hàng.

Trong quá trình thiết kế, người thiết kế luôn phải trả lời những câu hỏi để kiểm tra xem việc thiết kế của mình thoả mãn yêu cầu ở mức độ nào, đó là kỹ thuật đánh giá. Kỹ thuật đánh giá là một dạng kỹ thuật đặt câu hỏi. Kiểu của phương pháp có thể đặc trưng bởi các câu hỏi nêu trong bảng ở từng nguyên tắc thiết kế. Khi trả lời “không” với các câu hỏi đưa ra thì người thiết kế phải xem xét lại thiết kế theo vấn đề mà câu hỏi nêu.

          Bảng 1: Bảng câu hỏi của nguyên tắc Xác định các đặc tính sản phẩm

TT

Yếu tố đánh giá

Không

1

 Sản phẩm được thiết kế dùng để làm gì có được xác định rõ không?

 

 

2

 Các đặc tính chủ yếu của chúng (chiều cao tâm, chiều dài chống tâm, tốc độ vòng quay,…) có phù hợp với nhu cầu khách hàng không?

 

 

3

 Các đặc tính (điện áp, tần số, số cấp tốc độ,…) có được lựa chọn theo tiêu chuẩn không?

 

 

4

 Các đặc tính vận hành có đáp ứng được nhu cầu không? Không thể chọn thấp hơn được phải không?

 

 

5

 Việc lựa chọn đặc tính sản phẩm có trao đổi với khách hàng (người đặt hàng) không?

 

 

6

 Việc lựa chọn đặc tính sản phẩm có trao đổi với các chuyên gia am hiểu về nhóm sản phẩm cùng loại không?

 

 

7

 Việc lựa chọn đặc tính sản phẩm có tham khảo các sản phẩm cùng loại hay liên quan không?

 

 

8

 Việc đề ra đặc tính sản phẩm có được bàn bạc trong nhóm thiết kế không?

 

 

9

 Các ý tưởng có vẻ “bất khả thi” có được đón nhận và phân tích trước khi loại bỏ không?

 

 

Phạm Ngọc Tuấn – Hoàng Trần Trung Tín

*

*

Top