Các nguyên tắc DFR – Nguyên tắc sử dụng dự phòng phù hợp

Một chiến lược chung phân tích độ tin cậy của một thiết bị, hệ thống là coi các phần tử của chúng chỉ là mắc nối tiếp. Các phần tử hoặc hệ thống con bổ sung được mắc song song vào hệ thống. Khi đó, phần tử của hệ thống và phần tử bổ sung phải hư hỏng tất cả thì hệ thống mới hư hỏng. Các phần tử và hệ thống con bổ sung này gọi là cấu hình dự phòng.

Dự phòng có vài điều trở ngại, tất nhiên, không thể sử dụng một cách thiếu cân nhắc. Hạng mục song song làm tăng trọng lượng, giá thành chung và làm tăng độ phức tạp của hệ thống. Tóm lại, dự phòng không làm tăng độ tin cậy của bản thân phần tử, nó làm giảm độ tin cậy cơ bản (độ tin cậy của hệ thống). Vì vậy, hư hỏng nhiều hơn, sẽ làm xuất hiện yêu cầu sửa chữa hoặc thay thế nhiều hơn, tăng chi phí đảm bảo, nhưng chúng giúp duy trì khả năng làm việc cao hơn ngay cả khi xảy ra hư hỏng.

Untitled

Hình 1: Dự phòng chủ động

          Có hai loại dự phòng là dự phòng chủ động và dự phòng thụ động. Trong dự phòng chủ động, phần tử dự phòng tham gia vận hành cùng toàn bộ thiết bị, hệ thống như một thành phần chính thức cùng tính năng. Ví dụ, một máy bay được thiết kế hai động cơ, khi hoạt động cả hai động cơ cùng làm việc. Nếu một động cơ bị hỏng thì máy bay vẫn bay được bằng động cơ còn lại. Dự phòng thụ động, phần tử dự phòng được lắp vào thiết bị, hệ thống ở trạng thái chờ (không hoạt động). Khi thành phần chính bị hỏng, thành phần dự phòng được kích hoạt đưa vào vận hành.

          Đối với các thiết bị, hệ thống thông thường, người thiết kế căn cứ vào tính chất làm việc của các chi tiết, cụm hoặc căn cứ vào các dữ liệu thống kê về hư hỏng của các sản phẩm tương tự, xác định những chi tiết mau hỏng, đề ra danh mục vật tư dự phòng đi kèm theo máy như cầu chì, công tắc, bóng đèn, dây đai,… Dạng dự phòng này thường được áp dụng trong công nghiệp, giúp duy trì tình trạng “ không hư hỏng” cho thiết bị, hệ thống.

Bảng 1: Bảng câu hỏi của nguyên tắc sử dụng dự phòng phù hợp

TT

Yếu tố đánh giá

Không

1

 Có xác định các chi tiết, cụm nào cần được sử dụng dự phòng trong hệ thống chưa?

 

 

2

 Chọn dự phòng như vậy có thích hợp không?

 

 

3

 Có xác định dự phòng là chủ động hay thụ động chưa? Chế độ chuyển từ thụ động sang hoạt động có được xác định chưa?

 

 

4

 Các chi tiết mau hỏng (cầu chì, bóng đèn, công tắc,…) có được xác định chưa? Chúng có được cung cấp theo máy không?

 

 

5

 Các dụng cụ thông thường (clê, tuốc nô vít, kìm,…) và chuyên dụng (căn lá, đồng hồ so,…) cần thiết có được cung cấp kèm theo máy không?

 

 

6

 Các vật tư, dụng cụ cần cho lắp đặt, cân chỉnh máy ban đầu nếu không được cung cấp theo máy có được chú thích rõ ràng không?

 

 

Phạm Ngọc Tuấn – Hoàng Trần Trung Tín

*

*

Top