Các nguyên tắc DFR – Nguyên tắc đảm bảo bôi trơn

Tuổi thọ của thiết bị, hệ thống phụ thuộc rất lớn vào việc bôi trơn nó trong quá trình vận hành. Dầu và mỡ bôi trơn cùng hệ thống bôi trơn là vấn đề quan trọng sống còn đối với một thiết bị. Thiết bị cơ khí và cơ điện có thể bị hư hỏng do bôi trơn không đầy đủ hoặc không đúng cách.

Bôi trơn các bề mặt làm việc của thiết bị là nhằm đảm bảo cho các chi tiết làm việc ở trạng thái ma sát ướt. Chức năng chính của hệ thống bôi trơn là:

16012203

Hình 1: Kết cấu bôi trơn trục

– Giảm ma sát và do đó, giảm được tổn thất năng lượng, giảm độ mòn bề mặt, đảm bảo nhiệt độ làm việc bình thường của máy.

– Nâng cao tuổi thọ của các bề mặt làm việc.

– Đảm bảo cho truyền động được êm, không ồn.

– Nâng cao hiệu suất của máy và đảm bảo độ chính xác khi làm việc của máy.

Các bộ phận chính yếu trong thiết bị cần phải bôi trơn là: các ổ trục, sống trượt, các chi tiết cần thực hiện truyền động như bánh răng, xích, vít me, các khớp nối, v.v…

Hệ thống bôi trơn cần phải đưa một lượng chất bôi trơn cần thiết đến các bề mặt làm việc của các chi tiết trên bằng những phương pháp khác nhau tùy thuộc vào vận tốc, áp lực của các bề mặt làm việc, tùy thuộc vào chất lượng chất bôi trơn và vào kết cấu của thiết bị. Nếu các yêu cầu trên được thực hiện với mức độ càng cao, thì độ mòn bề mặt càng nhỏ, độ chính xác và tuổi thọ của máy càng cao. Cần lựa chọn các phương pháp bôi trơn phù hợp với thiết bị, có thể là bôi trơn riêng lẻ, bôi trơn nhóm, bôi trơn tập trung. Lượng chất bôi trơn tại vị trí cần bôi trơn không được thiếu, cũng không được thừa.

Để tăng tuổi thọ và độ ổn định hoạt động của thiết bị bên cạnh việc hoàn chỉnh hệ thống bôi trơn, còn cần sử dụng các cơ cấu bảo vệ để ngăn cách bụi, phoi không rơi vào các bề mặt trượt,…

Bảng 1: Bảng câu hỏi của nguyên tắc đảm bảo bôi trơn

TT

Yếu tố đánh giá

Không

1

Có chọn đúng loại dầu, mỡ bôi trơn chưa?

 

 

2

Tất cả các vị trí chuyển động tương đối có được bôi trơn không?

 

 

3

Bôi trơn tập trung hay bôi trơn cục bộ có được xác định chưa?

 

 

4

Hệ thống bôi trơn tập trung có thiết kế hợp lý không?

 

 

5

Có vị trí cần bôi trơn nào bị bỏ quên không?

 

 

6

Có bảo vệ các bề mặt làm việc tránh bụi và hạt kim loại bám vào chưa?

 

 

7

Có các chi tiết chống chảy chất bôi trơn khỏi vị trí bôi trơn không?

 

 

8

Có áp dụng các chỉ báo, các cảnh báo thiếu dầu hay cảnh báo chất lượng dầu hay chưa?

 

 

9

Có biện pháp an toàn (ngừng máy) khi áp lực dầu bôi trơn trong hệ thống bôi trơn tập trung không đảm bảo hay không?

 

 

10

Sơ đồ bôi trơn và chất bôi trơn tương ứng có được chỉ dẫn đầy đủ để đảm bảo người vận hành bôi trơn máy đúng chưa?

 

 

11

Những chỉ dẫn để xác định tần suất bôi trơn và dạng bôi trơn yêu cầu có được cung cấp đầy đủ không?

 

 

12

Lượng dầu bôi trơn có khả năng điều chỉnh được không?

 

 

13

Hệ thống bôi trơn tập trung có được tự động hóa cao nhất chưa?

 

 

14

Khả năng báo hiệu, kiểm tra sự hoạt động của hệ thống bôi trơn có được lưu ý khi thiết kế chưa?

 

 

15

Có thiết kế các điểm bôi trơn có ổ chứa dầu để giảm tần suất bôi trơn không?

 

 

Phạm Ngọc Tuấn – Hoàng Trần Trung Tín

*

*

Top